Podsumowując, omówiliśmy funkcjonowanie dwóch rodzajów uproszczeń myślowych: schematów i heurystyk wydawania sądu. Pomiędzy tymi dwoma typami poznawczego przetwarzania istnieje ścisły związek. Schematy są zorganizowanymi fragmentami wiedzy o ludziach i o sytu acjach, podobnie jak książki w bibliotece. O tym, który spośród schema tów jest przywołany (która z książek zostaje wyjęta z regałów), decydują heurystyki wydawania sądu. Im schemat jest bardziej dostępny w pa mięci ? im łatwiej znaleźć książkę na regale ? tym większe prawdopo dobieństwo, że tą właśnie książką się posłużymy. Im bardziej osoba czy sytuacja jest reprezentatywna dla określonego schematu (im większe jest podobieństwo pomiędzy treścią książki i sytuacją, w jakiej się znajduje my), tym bardziej prawdopodobne, że go wykorzystamy. A kiedy już przywołamy określony schemat i posłużymy się nim jako punktem wyj ścia do zinterpretowania sytuacji, to im większa jej reprezentatywność dla tego schematu, w tym większym stopniu będzie on zakotwiczał nasze doznania, utrudniając przywołanie schematów alternatywnych (kiedy książka została już wydobyta i przeczytana, trudno jest całkowicie ją za pomnieć i odesłać na półkę, zastępując inną). Teraz po przedstawieniu podstawowych mechanizmów poznawania społecznego ? roli schema tów i heurystyk wydawania sądu ? przejdziemy do omówienia sposo bów stosowania przez ludzi tych uproszczeń myślowych przy wydawa niu specyficznego rodzaju sądów dotyczących świata społecznego. Rozpatrzymy tutaj dwojakiego rodzaju procesy wydawania sądu: a) do konywanie uogólnień z próby na populację; b) określanie związku po między dwiema zmiennymi, to znaczy tego, jak trafnie na podstawie jed nej z nich można wysnuwać przewidywania dotyczące drugiej. Z każdym z tych typów sądów wiąże się pewna zniekształcająca tendencja w ludz kim funkcjonowaniu poznawczym: nie zawsze wykorzystujemy informa cję w sposób całkowicie logiczny i racjonalny.